“ÇUKOBİRLİK BİNASI YIKILMAMALI, ADANA’NIN KENT BELLEĞİ YAŞATILMALIDIR”

Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Mimarlar Odası Adana Şubesi, kentin simge yapılarından biri olan Çukobirlik Genel Müdürlük Binası’nın yıkılacak olmasının kent kimliğine, kent hafızasına ve kamusal mekân bilincine vurulacak ciddi bir darbe niteliği taşıdığını vurguladı.

Mimarlar Odası Adana Şube Başkanı Canan Aksu, Adana’nın yakın tarihine, üretim kültürüne ve toplumsal hafızasına tanıklık eden Çukobirlik yerleşkesinin yalnızca bir yapı olmadığını belirterek, “Bu yapı binlerce insanın emeğini, alın terini ve Adana’nın üretici kimliğini temsil eden simgesel bir değerdir” dedi.

Aksu, uzun yıllar boyunca binlerce kişiye istihdam sağlayan ve kentin ekonomik ile sosyal yaşamında önemli bir yer tutan yapının ortadan kaldırılmasının, Adana’nın belleğinden silinmesi anlamına geleceğini ifade etti.

DOCOMOMO TÜRKİYE LİSTESİNDE YER ALIYOR
Açıklamada ayrıca, Çukobirlik Genel Müdürlük Binası ve Misafirhanesi’nin 2019 yılında Türkiye Modern Mimarlık Mirasını Belgeleme ve Koruma Çalışma Grubu (DoCoMoMo Türkiye) tarafından modern mimarlık mirası envanterine kaydedildiği hatırlatıldı. Bu kaydın, yapının 20. yüzyıl modern mimarlık mirası içerisindeki yerini bilimsel ve akademik olarak belgelediği vurgulanarak, söz konusu yapının yalnızca yerel değil, ulusal ve uluslararası ölçekte korunması gereken bir kültürel miras olduğu belirtildi.

DoCoMoMo kaydının, yıkım kararına karşı güçlü bir koruma gerekçesi sunduğuna dikkat çekilen açıklamada, yıkım yerine yapının mimari ve tarihsel değerlerini gözeten alternatif çözümler üretilmesi gerektiği ifade edildi.

“KAMUSAL REFERANS NOKTASIDIR”
1974–1976 yıllarında projelendirilen ve 1976–1978 yılları arasında inşa edilen yapının; SEY A.Ş. Mimarlık ekibinden Betül Sipahioğlu tarafından tasarlandığını, proje yürütücülüğünü ise Dr. Yalçın Tezcan’ın üstlendiğini hatırlatan Aksu, Çukobirlik binasının Türkiye’de çok katlı betonarme modern dönem mimarlığının nitelikli örneklerinden biri olduğunu vurguladı. Yapının, mimari özelliklerinin yanı sıra Adana’nın sosyo-ekonomik gelişim sürecindeki rolü ve kent siluetindeki belirleyici konumuyla da önemli bir kamusal referans noktası olduğunu belirtti.

Adana’nın tarım ve tekstil tarihine ışık tutan Çukobirlik Genel Müdürlük Binası’nın, inşa edildiği dönemde 16’sı büro katı olmak üzere toplam 21 kat yüksekliğiyle kentin en yüksek yapısı olma özelliğini taşıdığına dikkat çekilen açıklamada, bugün gelinen noktada bu yapının yıkımının kent kimliği açısından onarılması güç sonuçlar doğuracağı ifade edildi.

Kentlerin yalnızca yeni yapılarla değil, geçmişlerini koruyabildikleri ölçüde güçlü ve anlamlı olabileceğini belirten Canan Aksu, “Hafızasını kaybeden kentler, geleceğini de sağlıklı biçimde kuramaz” dedi.

KAMUSAL YARAR VURGUSU
TMMOB Mimarlar Odası Adana Şubesi olarak Çukobirlik yerleşkesinin yıkım yerine, kamusal yararı esas alan bir dönüşümle kente kazandırılması gerektiğini savunduklarını ifade eden Aksu, yapının kültür-sanat merkezi, fuar ve kongre alanı ya da halkın kullanımına açık bir kamusal mekân olarak yeniden işlevlendirilebileceğini dile getirdi.
Açıklama, “Yıkım ve rant odaklı değil; koruma, dönüştürme ve yaşatma odaklı bir kentleşme anlayışıyla yetkilileri ve tüm kamu kurumlarını kentin tarihine, belleğine ve ortak geleceğine sahip çıkmaya davet ediyoruz. Çukobirlik binası yıkılmamalı; büyük şehir Adana’nın belleğinde yaşamaya devam etmelidir” ifadelerine yer verildi.