Adana’nın vekillerinin geçmiş yıllarda yaptıkları açıklamaların kopyala/yapıştır yapılarak yinelendiğine çok tanık olduk da kentin etkili seslerinden olduğu bilinen kurumların bunu yaptığı hiç aklıma gelmezdi doğrusu… Milletvekilleri gibi “kenti arada bir gören, arada bir yurttaşla karşılaşan değiller en azından” diye düşünürdüm. Onun için bir yıl önce söylediklerini yinelemekten kaçınacaklarını, bunun hiç kimse olmasa bile yerel basınca sorgulanacağını bileceklerini, böyle bir söylemden uzak duracaklarını öngörürdüm…
Bu kentte yürüyüş yollarını araçla geçip/ gitmiş olmanın yanı sıra, salon toplantılarında gördüklerinin dışında kimseyle bağ kurmamaya ant içmiş gibiler... Seçilmiş olmanın verdiği özgüvenle koltuklarında otursalar da, birinin çıkıp geçen yıl altını çizerek verdikleri sözleri yine bu yıl da söylediklerini çözümleyip, “geçen bir yıl içinde ne yaptınız?” diye soracağının bilinmesini beklerdim.
***
İşte bu yüzden Adana Ticaret Borsası Başkanı Şahin Bilgiç’in bir yıl arayla, 2026 yılının ilk Olağan meclis Toplantısı’nda yinelediği sözler sorgulanmayı hak ediyor. Gençleri tarıma çekme, teknolojiyle üretimi yükseltme, iklim kaynaklı risklere karşı önlem alma gibi sözler kulağa hoş geliyor. Nasıl gelmesin ki; Gelecekleri belirsiz gençler, kendilerini yaşama tutunduracak bir iş, bir uğraş, bir bağ için umut arıyor. Sorun şu: Bu “amaçlar” her yıl aynı sözcüklerle yinelenirken, alanda hangi somut adımlar atıldığı, hangi sonuçların elde edildiği yeterince görünür kılınmıyor.
Geçen yıl Tarım Teknoloji Merkezi sözü verildi. Bu yıl mesleki eğitim, dijital dönüşüm, soğuk hava depoculuğu “amaçları” sıralandı. Sözlerin ardında projeler, bütçeler, takvimler yoksa bu söylemler umut üretmez. Bir kurumun vizyonu önemli elbette; ancak vizyonun ölçülebilir olgulara dönüşmesi, kaynaklarla desteklenmesi zorunluluktur. Tersi durumunda verilen sözler günü kurtarmaya yarayan “temenniler” olarak kalmaktan öteye gitmeyecektir; bugün gibi…
Gençlerin tarıma yönelmesi için çağrı yapmak yetiyor mu? Kırsalda yaşam koşulları göz önünde... Uygun finansman modelleri konusunda arayışlar belirsiz… Girişimcilik destekleri somutlaştırılmamış... Tarım liselerinden mezun gençlerin kırsalda kalmasını sağlayacak barınma, sağlık, eğitim hizmetleri planlaması için somut adımlar gösterebilir misiniz? Tarımsal üretime teknoloji entegre edilirken bu teknolojinin erişilebilir olması sağlanmalı, öncelikle. Yapay zeka, akıllı sulama, duyarlı tarım uygulamaları sözde kalmamalı; pilot projelerle denenip yaygınlaştırılmalı.
İklim değişikliğinin etkilerini aralıklarla olsa da yaşıyoruz... Kuraklık, don, dolu üretimi vuruyor. Bu saptamanın yinelenmesi sorunun büyüklüğünü gösterir. Ancak uyum stratejileri de gerekli. Su yönetimi projeleri hızlandırılmalı. Sulama altyapısı modernize edilmeli. Sigorta mekanizmaları üreticiyi koruyacak şekilde düzenlenmeli. İklim riskine karşı erken uyarı sistemleri kurulmalı. Bunlar yapılmadan “temennide” bulunmak üreticinin günlük kaygısını azaltmıyor, tam tersine savsaklanmaya alan açıyor…
Gümrük müdürlüğünün yetkili sayılması lojistik avantaj sağlar. Bu tür düzenlemeler kısa vadede işlem hızını artırır, üretici harcamalarını düşürebilir. Ancak yerel üretimin yarışım gücünü artırmak için daha çoğunun yapılması gerek. Katma değerli üretim, işleme kapasitesinin artırılması, markalaşma çalışmaları eş zamanlı yürütülmeli. Sera OSB gibi yatırımlar üretim alanını genişletir; ancak üretim arttığında pazarlama, depolama, soğuk zincir altyapısı hazır değilse ürün değer kaybına uğrar.
***
ATB, 2026 amaçları arasında dışa bağımlılığın azaltılmasını söylese de uygulamalar çoğu zaman tersini gösteriyor. İklim bunalımını yazgı gibi sunup gider artışlarını dileklerle geçiştirmek sorumsuzluktur. Çukurova’nın üreticisi laf kalabalığına doydu. Üretici, kayıtlı ticaret diyerek yalnızca borsa sayılarını yükseltmeyi amaçlayanları değil; toprağını terk etmemek için direnen, çevresini koruyan çiftçiyi savunanları, gelecekleri kararan gençliğin yaşama tutunmasını sağlayan atılımları arıyoruz.
Bir yıl önceki konuşmayı kopyala-yapıştır yapıp bugüne yapıştırmak çözüm üretmek öte/ zaman kazanmaktır. Üreticinin varlığı tehlikedeyken bilişim süslemeli açıklamalar boşlukta kalır. Gereksindiğimiz şey akıllı düzenler değil; hakça paylaşım, hesap verilebilir uygulama, somut destek. ATB’den saydam ilerleme raporu, meclisten bağımsız izleme talep edin. Sözleri not edin, izleyin, sorgulayın... Tarımın geleceği yinelenen sözlerle değil, hesap verilebilir/ hakça adımlarla kurtulacaktır.
