FİNLANDİYA’DA ÖĞRETMEN EĞİTİMİ

Finlandiya nasıl bir eğitim sistemi uyguluyor diye araştırmıştır. (Sisteme ulaşmak çok kolay. İnternette bu konuda detaylı bilgi var.

(Dün Finlandiya’da bahsetmiştim. Yarın okullar açılıyor. Kısaca)

Eminim üç yılda bir yapılan PİSA (Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı) sınavları sonuçlarını inceleyen her öğretmen, Finlandiya’nın hemen her alanda birinci geldiğini görmüş ve mutlaka bunun sebebi nedir acaba, Finlandiya nasıl bir eğitim sistemi uyguluyor diye araştırmıştır. (Sisteme ulaşmak çok kolay. İnternette bu konuda detaylı bilgi var.

Ben burada, eğitim sistemini değil, bu öğrencileri yetiştiren öğretmenlerin nasıl bir eğitim sisteminden geçtiğinden, sadece satır başlarıyla bahsedeceğim. Sanırım orada bizim sıkça muhatap olduğumuz gibi, “Yahu Hocam, mezun et şu çocuğu da, hiç olmazsa bir öğretmen olsun,” talebine muhatap olan hiçbir öğretmen yoktur.

Finlandiya’da öğretmenlik, düşük puanla girilen bir “yedek meslek” değildir. Özellikle sınıf öğretmenliği, hukuk, tıp, mühendislik kadar prestijli kabul edilir ve en zor girilen bölümlerden biridir.

Öğretmen olmak isteyen adaylar iki aşamalı bir elemeden geçer:

1.Akademik eleme: Lise başarı durumu ve merkezi sınav sonuçları. Bu aşamayı geçenler bile sınavı kazanmış sayılmazlar.

2.Üniversite Temelli Seçim: Yazılı sınavlar (okuduğunu anlama, analiz, pedagojik düşünme), mülakatlar, grup çalışmaları, iletişim, empati, liderlik gözlemi. Bunun anlamı şudur: Sadece “bilgili” olmak yetmez; öğretmen olmaya uygun kişilik gerekir

Finlandiya’da, tüm öğretmenler en az yüksek lisans yapmalıdır. Eğitim süresi, 5 yıldır. Müfredatı, alan bilgisi, (matematik, fen, edebiyat vb.) eğitim bilimleri, pedagoji ve psikoloji, araştırma yöntemleri ve tez çalışmalarını içerir. Öğretmenler bilgi aktarıcısı değil, öğrenmeyi araştıran profesyoneller olarak yetiştirilir.

Öğretmen adayları, üniversitelere bağlı uygulama okullarında eğitim alır. Bu okullar deneyimli, özel seçilmiş öğretmenler tarafından yönetilir. Adaylar ders anlatır, gözlemlenir, geri bildirim alır. Staj, “bir dönem idare et” mantığında değil; eğitimin omurgasıdır.

Finlandiya’da, müfettiş baskısı hemen hemen hiç yoktur. Öğretmen, sınıf içinde tam pedagojik özerkliğe sahiptir. Çünkü, öğretmen zaten iyi seçilmiş, bilimsel temelli yetişmiştir ve sürekli kendini geliştirir. Ana mesaj “Öğretmene güvenmeyen bir sistem, öğrenciyi de yetiştiremez,” şeklindedir.

Öğretmen maaşları herhangi bir üniversite mezunun kazancından az değildir. Ama esas meselenin öğretmenliğin toplumsal saygınlığının gerçekten çok yüksek olmasıdır. “Saygınlık parayla değil, görevin prestijinden gelir.”

Finlandiya öğretmen yetiştirme sisteminin temel felsefesi şunlardır:

Eğitim bir kamu yararıdır, piyasa işi değildir.
Öğretmen emir alan memur değil, aydındır.
Çocuk rekabetle değil, anlamla öğrenir.
Eşitlik, kaliteyi düşürmez; doğru kurulduğunda yükseltir.
Her çocuğu özel yetiştirmek için, önce öğretmeni özel yetiştirmek gerekir.
Güvenilmeyen öğretmen, güven üretemez.

Finlandiya’da öğretmen, “Gittiği yere ışık ve kültür götüren insan ,” olarak tanımlanır. Unutmayalım, öğretmenini özgür yetiştiremeyen toplum, çocuğuna özgür bir gelecek vaat edemez.

TÜM ÖĞRETMENLERE BAŞARILI BİR DÖNEM DİLİYORUM.