Hava olaylarında 1929’dan bugüne, yani 96 yıllık dönemde en fazla yağışı Ocak Ayı’nın son haftasında aldık; 200 kiloyu geçkindir. Elimizdeki meteorolojik verilere göre Adana’nın en hacimli yağışı, 25 Aralık 2019’da olmuş; metrekareye 147 kilo. Yani, rekor Ocak 2026’da. Buna karşın, büyüklerimiz Şubat için “Güççük Ay” ya da “Sidikli Subat” derlerdi.
Bilirsiniz; yılın 4 ayı 30 gün, 7 ayı 31gün çekerken, gariban Şubat, artık altına işediğinden midir, yoksa talihsizliğinden midir bilinmez, 3 yıl 29 gün, bir yıl da 28 gün olarak varlığını sürdürebilir. Kader işte, bodurluk başka bir aya da denk gelebilirdi ama, olmamış, gelip Şubatı bulmuş.
Geliniz hazin hikâyesini anımsayalım…
KES ŞUBAT’TAN!..
Halen kullanmakta olduğumuz takvim Roma İmparatoru Julius Caesar'ın, Mısırlı astronomi bilgini Sosigenes'e yaptırdığı "Julyen" takvimidir Buna göre, bir yıl 365 gün 6 saattir. Artan saatler her 4 yılda, 24 saat, yani bir gün eder ve yıla eklenir. Böylece yıl, 4 yılda bir 366 gün olur. Gel gelelim 366’yı 12'ye tam olarak bölemeyiz. Sosigenes bu nedenle bazı ayları 30, bazı ayları da 31 gün olarak alır. Bakar ki yıl 366 oldu; “Zaten son aydır” diyerek bir günü çekip alır ve zavallı 30-29 gün oluverir. Yılbaşı da Mart olarak alınmıştır ve tabii Şubat son ay olur. Temmuz sözcüğü, batı dünyasında, takvimi yaptıran Jul Sezar’ın adından kaynaklanır ve 31 gündür. Sezar’dan bir süre sonra Roma İmparatoru olan Augustus da, “Benim başım kel mi, Ağustos ayı bundan kelli 30 değil, 31 gündür” deyince, millet ne yapsın, zaten cüce kabul edip Şubattan bir gün daha koparırlar. Böylece 30-29 gün döngüsü yaşayan Şubat 29-28 gün oluverir. Ne yaparsınız, kader işte!..
HAVASAL AYRINTILAR
“Havasal” sözcüğünü ilk kez duyuyorum; ben yazdım ama ben de beğenmedim. Fakat anlamı belli en azından. Öyle bırakalım dedik ve ayrıntılara gömüldük.
96 yıllık ölçüm ortalamalarına göre, bu “Güççük Ay” ortalama sıcaklığı 10,6 derece. En sıcak günler ortalaması 16,2 derece olarak hesaplanıyor. En hararetli sıcaklıkla da 18 Şubat 2016’da karşılaşmışız: 28,5 derece. Neredeyse Hazirandan bir gün gelip Şubatın ortasına oturmuş.
En soğuk günler ortalaması 6,1 iken, dönem içindeki en soğuk günle 9 Şubat 1942’de karşılaşmış Adana; Eksi 6,6 derece.
Yağışlara gelince, hakkını yemeyelim, en sulu ay olmadığını kayıtlar gösteriyor. Bizdeki yağış yarışının birincisi 124,8 kilo ile Aralık. İkincisi de 110,9 kilo ile Ocak. Tabii 1929-2025 ortalamalarına göre… Şubat ise 97,6 kilo ile üçüncü durumda. Yağışlı gün sayısı ortalaması da 9 gün, 23 saat 2 dakika. Şuna yuvarlak hesap 10 gün desek belki bir kızan olur diye derinine iniverdik. Şöyle düşünebiliriz; Şubat da Ocak ya da Aralık gibi 31 gün olsaydı, herhalde birinciliği yakalardı.
D VİTAMİNİ ZAYIF
Şubat, tıpkı yağışlarda olduğu gibi ortalama güneşli gün sayısı bakımından da üçüncü; yalnız bu kez sondan saydık. Birincilik 4 saat 24 dakika ile Aralık’ta… Gümüş Madalyayayı da 4 saat 30 dakika ile Ocak kapmış. Üçüncülük kürsüsüne de Şubat, 5 saat 24 dakika ile oturuvermiş.
Umalım da yağışlar felâket değil, bereket getirsin…